Jul 11, 2021

Làm sao để chăm lo cho sức khỏe tinh thần?

💡Nguồn bài viết từ "Làm sao để chăm lo cho sức khoẻ tinh thần" trên vietcetera.com

Theo Mark Manson sức khỏe tinh thần không chỉ là vấn đề bệnh lý mà còn là tập hợp của yếu tố cảm xúc và xã hội.

Nguồn: Anthony Tran/Unsplash

1. Sức khoẻ tinh thần là gì?

Trong lịch sử y học hiện đại, khái niệm “sức khỏe” hầu hết được định nghĩa là “trạng thái không bệnh tật”. Bạn không ốm, vậy nghĩa là bạn khỏe. Sức khỏe tinh thần cũng từng được hiểu theo cách này: nếu bạn không bị điên tức là tâm lý của bạn khỏe mạnh.

Nhưng với sự phát triển không ngừng của y khoa và tâm lý học, khái niệm sức khỏe tinh thần đã được phân tích là tập hợp của nhiều yếu tố cảm xúc và xã hội mà không nhất thiết liên quan đến bệnh tâm lý.

Khái niệm mới này có sự liên kết chặt chẽ đến chất lượng sống trên mọi phương diện - từ mức độ cá nhân (tâm lý, cảm xúc, nhận thức,...) đến quy mô cộng đồng (gia đình và xã hội, các mối quan hệ tình cảm, sự nghiệp thành công,...).

Ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày của sức khỏe tinh thần là rất đa dạng: từ cách chúng ta phản hồi trước áp lực, đưa ra quyết định, tương tác với người khác, quan niệm về sự hài lòng, mục đích trong cuộc sống và hơn thế nữa.

Sức khỏe tinh thần không bao giờ chỉ dừng lại ở những rối loạn tâm thần. Do vậy, tiếp cận khái niệm sức khỏe tinh thần một cách toàn diện là một điều quan trọng.

Tóm lại là, chuyện gì đang xảy ra?

Câu trả lời sẽ được gửi đến Email của bạn vào sáng Thứ Ba hàng tuần. Bổ Não và Miễn Phí, tại sao không?

2. Những yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần?

Các nghiên cứu đã khám phá rằng gen di truyền của chúng ta đóng vai trò cốt yếu trong sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống. Nền tảng mức độ hạnh phúc của bạn được quyết định bởi di truyền với tỷ lệ lên đến 50%. Ví dụ, nếu có phụ huynh nóng tính thì rất có thể bạn cũng sẽ có xu hướng nóng nảy giống họ.

Và bạn cũng sẽ có nguy cơ cao đối mặt với các loại bệnh tâm lý, nếu một người họ hàng gần bị chẩn đoán rối loạn tâm thần.

Nói đến đây, tôi mong bạn đừng vội bi quan mà nghĩ “định mệnh” của mình thế là đã “an bài”. Thực chất sức khỏe tinh thần còn chịu ảnh hưởng đáng kể từ những yếu tố môi trường mà bạn có khả năng kiểm soát.

Ví dụ, bạn vẫn có thể thực hiện những biện pháp làm giảm thiểu tác động của khuynh hướng lo âu bẩm sinh lên bản thân. Tìm đến tư vấn từ chuyên gia trị liệu để làm rõ nguyên nhân và học cách đối phó với tình trạng bệnh hàng ngày là một loại giải pháp. Đọc sách, thiền hoặc áp dụng các phương pháp trị liệu thông dụng cũng là những gợi ý hữu ích cho bạn trong quá trình chữa lành. Tóm lại, bất kể bị ảnh hưởng từ di truyền, bạn vẫn hoàn toàn có thể chủ động hành động để giảm thiểu nỗi lo.

Sự thật mất lòng: những trải nghiệm tiêu cực trầm trọng và chấn thương tâm lý chắc chắn sẽ khiến cuộc sống bạn đảo lộn.

Khi sở hữu những điều tốt đẹp như công việc yêu thích, bạn bè và gia đình để tin tưởng, sức khỏe dồi dào thì nhiều khả năng sức khỏe tinh thần của bạn sẽ tốt hơn. Nếu bạn ghét bản thân, cuộc đời bạn và những người liên quan, sức khỏe tinh thần của bạn cũng sẽ đi xuống theo.

Ở một mức nhất định, có những loại bi kịch không thể tránh khỏi trên đời. Chúng ta đều bị “làm khó” - không cách này thì cách khác. Nghiên cứu đã chỉ ra thông thường tất cả mọi người đều phải trải qua ít nhất 4 đến 5 trải nghiệm đau thương lớn. Đó có thể là bất cứ vấn đề gì, từ mất việc, mất người thân, nỗi sợ về sức khỏe, hoặc nghiêm trọng hơn là bạo hành thể chất và tinh thần.

Những tổn thương trong quá khứ có thể ảnh hưởng đến tinh thần của bạn. | Nguồn: Unsplash

Thời điểm phải trải qua biến động cũng quyết định đến mức độ tác động của sự việc lên chúng ta. Sang chấn từ giai đoạn trẻ tuổi sẽ có khả năng gây ra những rắc rối xuyên suốt cuộc đời. Tuy nhiên, tổn thương trong giai đoạn trưởng thành cũng vẫn có thể gây ra ảnh hưởng dữ dội đến tinh thần.

Nhưng tổn thương, dù tồi tệ, không có nghĩa phải nhất thiết làm bạn dày vò trong thời gian dài. Thực ra với đa số mọi người, đau thương chính là động lực thúc đẩy cá nhân trưởng thành.

3. Làm thế nào để cải thiện sức khỏe tinh thần?

Nếu bạn thường lạc lõng, bất mãn hoặc cảm thấy “có gì đó không ổn” và đôi lúc phiền muộn vì điều đó, dưới đây là một số chỉ dẫn giúp bạn tự tin quản lý sức khỏe tâm lý hơn.

Lưu ý, tôi không phải chuyên gia trị liệu (therapist). Nếu bạn hay bất cứ ai bạn biết đang gặp khó khăn với những chứng bệnh tâm lý, bạn cần tìm đến sự giúp đỡ y tế hợp pháp và chuyên nghiệp.

Nền tảng quan hệ xã hội vững chắc là một trong những cơ sở chẩn đoán sức khỏe tinh thần khỏe mạnh.

Tiền bạc, tình dục, uy danh, địa vị - tất cả những điều đó chỉ là những cú hích ngắn hạn cho tinh thần. Sớm thôi, bạn sẽ quay lại trạng thái thiếu sót của hiện tại. Tin tôi đi, đừng chạy theo những phù phiếm được tung hô ngoài kia để lấp đầy lỗ hổng bên trong. Tôi đã từng trải qua rồi, vẫn còn sẹo để lại trên người để chứng minh đây.

Thay vào đó, việc biết rằng vẫn có ai đó bên cạnh (dù chỉ một người) để trải lòng trong lúc khó khăn chính là tấm lưới bảo hộ tâm lý - xã hội của bạn. Vấn đề ở chỗ, những mối quan hệ như vậy cần phải được trau dồi và nuôi dưỡng theo thời gian.

Để thực hiện điều này, bạn hãy mở lòng với người khác thật tâm, kể cả trong trạng thái đang mong manh nhất. Việc này có thể làm một số người khó chịu, nhưng đừng lo. Những người phản hồi tích cực với lời tâm sự chân thành của bạn mới chính là những người bạn có thể chọn để bắt đầu xây dựng “cộng đồng” của mình.

Không nhất thiết phải kết bạn với tất cả. Khi nói đến những mối quan hệ, chất lượng luôn luôn trên số lượng.

Tôi hiểu việc chăm sóc cơ thể nghe rất “biết rồi, khổ lắm, nói mãi”. Nhưng hầu hết chúng ta (bao gồm cả tôi) vẫn khá dở tệ trong việc thực hành điều này. Việc này còn quan trọng hơn nhiều khi bạn đang trong quá trình cố gắng cải thiện sức khỏe tinh thần.

Sức khỏe tinh thần của bạn sẽ luôn được lợi từ việc kết hợp thói quen sống lành mạnh vào sinh hoạt. Suy cho cùng thì kết nối “tâm trí - thân thể” thực chất đều là một, vì não bộ là một phần của cơ thể. Vậy nên chăm sóc cơ thể cũng là chăm sóc bộ não của mình.

Những khía cạnh lớn thực sự cần được bạn tập trung là:

Cuối cùng lĩnh vực y khoa đã thức tỉnh (tôi cố ý chơi chữ) với sự thật là ngủ đủ 8 tiếng không chỉ dừng lại ở một “điều nên làm”. Nó thực sự là chuyện sống còn tới sức khỏe.

👈🏻 Trang Chủ